Co sprawia, że tłumaczenie Finnegans Wake jest tak ekstremalnym wyzwaniem dla tłumacza? Niektórzy mówią, że książka napisana jest nie po angielsku, tylko „po joyce’owsku”. Pisarz stworzył w niej zupełnie nowy język, utkany z wyrafinowanych neologizmów i wielojęzycznych kalamburów. Jak doliczyli się językoznawcy, w dziele Joyce’a miesza się podobno ponad sto języków. To wszystko powoduje, że Finnegans Wake może być niezrozumiałe nawet dla Irlandczyka. Do tego dochodzą skomplikowane szczegóły typograficzne: w oryginale Finnegans Wake zawsze wydawane było w identycznej, 628-stronicowej objętości, i taką objętość ma również polski przekład. Ta liczba stron, wywiedziona z matematyczno-geograficznych proporcji, zaplanowana została przez autora i jest podobno związana ze wzorem na obwód koła, do którego porównywano książkę (obwód koła o promieniu 100 wynosi właśnie 628). Co więcej, również liczba słów na stronie polskiego przekładu zgadza się z angielskim oryginałem (!).

Polski przekład Finnegans Wake dołącza do elitarnego klubu niewielu kompletnych przekładów tego wyjątkowego, legendarnego dzieła. Do tej pory przetłumaczono je na francuski, hiszpański, holenderski, niemiecki, portugalski, włoski, japoński i koreański. Nie ulega wątpliwości, że dokonując rzeczy w zasadzie niemożliwej, Krzysztof Bartnicki już zapewnił sobie miejsce w gronie najwybitniejszych polskich tłumaczy.

ED

Przełożyć nieprzekładalne post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

Dosłowne tłumaczenie wyrażenia Pancake Day to Dzień Naleśnika. Przypada on właśnie dziś.

Jest to brytyjski odpowiednik naszego tłustego czwartku. Obchodzi  się go w tzw. „Shrove Tuesday”, czyli wtorek poprzedzający Środę Popielcową. Tego dnia Brytyjczycy, Irlandczycy, prawdopodobnie również obywatele wielu krajów anglojęzycznych, które kiedyś były koloniami brytyjskimi, zajadają się smacznymi naleśnikami z syropem (głównie kanadyjskim syropem klonowym).

Dlaczego naleśniki? Otóż w tradycji chrześcijańskiej w czasie Wielkiego Postu zabronione było spożywanie tłustych potraw, dlatego przed jego rozpoczęciem należało wykorzystać wszelkie zapasy jajek i produktów mlecznych.

W wielu miejscach Wielkiej Brytanii, ale nie tylko, dzień ten wiąże się z jeszcze jedną tradycją. Jest nią „tłustowtorkowy” wyścig, którego uczestniczkami są wyłącznie kobiety. Nie wynika to bynajmniej  z żadnych feministycznych pobudek.

Historia wyścigu z patelnią w dłoni sięga 1445 roku, kiedy to jedna z mieszkanek Olney w Buckinghamshire, smażąc naleśniki, usłyszała dźwięk dzwonów kościelnych wzywających na modlitwę. Nie chcąc się spóźnić do kościoła, wybiegła z domu z patelnią, na której dosmażał się ostatni naleśnik. Główna trudność biegu z patelnią, którego meta znajduje się w budynku kościelnym, polega na tym, że pokonując wyznaczoną trasę, każda z uczestniczek musi przekręcić naleśnika w powietrzu co najmniej trzykrotnie, nie gubiąc go . Zwyciężczyni dostępuje zaszczytu poczęstowania swoim naleśnikiem dzwonnika, który odwdzięcza się jej tzw. „Całusem Pokoju” .

M.E.G.

Pancake Day post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

trwa już bez mała miesiąc – tym razem jest to „Smoczy” Rok .

W naszej kulturze obchody tego święta nie odbijają się aż tak szerokim echem, jak w innych krajach świata czy nawet Europy. Na przykład Brytyjczycy pierwszy dzień Chińskiego Nowego Roku mają ustawowo wolny od pracy. Moi przyjaciele z Chin świętują aż trzy dni, ponieważ jest to ich najważniejsze święto w całym roku kalendarzowym.

Nazywane jest ono Świętem Wiosny i trwa 15 dni. Już z początkiem ostatniego miesiąca starego roku zaczynają się wielkie porządki w domach Chińczyków. Ich głównym celem jest pozbycie się z domostwa (UWAGA !) złych duchów . Na tydzień przed rozpoczęciem właściwego święta dokonuje się pożegnania boga kuchni. Urządza się wtedy w domach sute uczty. Jednym z kluczowych rytuałów tego wieczoru jest posmarowanie miodem ust posągu symbolizującego boga kuchni. Kolejnego dnia można przystąpić do najsympatyczniejszej części przygotowań do świętowania, mianowicie robienia przedświątecznych zakupów, przygotowywania prezentów i dekorowania drzwi wejściowych świątecznymi ozdobami. Elementem wspólnym naszej kultury oraz kultury chińskiej jest zwyczaj oddawania długów w ostatnich dniach roku, aby nowy etap móc rozpocząć bez zobowiązań finansowych.

Podobnie jak w naszej kulturze świętowania, najważniejszym dniem obchodów jest wigilia Nowego Roku. W Chinach świętuje się ją w gronie rodzinnym. Od rana wszyscy domownicy angażują się w przygotowanie posiłków, które będą spożywane wieczorem podczas wspólnej wieczerzy. W tym dniu wszyscy wręczają sobie prezenty – najczęściej są to świeże owoce, owoce w cukrze lub słodycze. Po zmroku na ulicach rozlega się huk petard i odgłosów towarzyszących pokazom sztucznych ogni. Bardzo ważną częścią tego wieczoru jest także złożenie ofiary na domowym ołtarzyku poświęconym przodkom, po czym rozpoczyna się ucztowanie przy grzanym winie lub wódce. Biesiadnicy umilają sobie czas długimi rozmowami przy różnego rodzaju grach, m.in.  takich jak moje ulubione karty mahjong.

Następnego dnia nikogo nie może zabraknąć podczas tradycyjnego noworocznego korowodu ze smokiem. Impreza ta trwa do późnych godzin nocnych. Dzień zaczyna się się od ściągnięcia ozdób z drzwi wejściowych i ponownego złożenia ofiary przodkom w domach. Następnie świętowanie przenosi się na ulice. Tam przy sztucznych ogniach i dźwiękach muzyki mają miejsce tańce lwów oraz wspomniany już korowód, czyli przemarsz ulicami miasta, podobny do tego, jaki odbywa się podczas karnawału brazylijskiego, z tym że tutaj główną rolę gra wyobrażenie smoka, niesione przez kilkadziesiąt osób. Zabawa trwa dwa tygodnie(!) aż do Święta Latarni, które stanowi zwieńczenie tego radosnego czasu.

M.E.G.

Chiński Nowy Rok post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

„Artysta” (ang. The Artist) jest inny. Ten belgijsko-francuski niezależny film tragikomiczny został zrealizowany w konwencji kina niemego i czarno-białego. Światowa premiera filmu nastąpiła 15 maja 2011 roku podczas 64. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes.

„Artysta” to namiętny romans i sentymentalna podróż do złotego okresu kina. Akcja filmu rozgrywa się pod koniec lat 20. XX wieku w Hollywood. Głównym bohaterem jest George Valentin (Jean Dujardin), który obawia się, że pojawienie się dźwięku w filmie oznacza koniec jego kariery. Pomaga jednak w osiągnięciu zawodowego sukcesu młodej tancerce Peppy Miller (Bérénice Bejo).

Film zdobył łącznie 49 nominacji w różnych konkursach filmowych. Otrzymał siedem nagród m.in. za scenariusz, zdjęcia, muzykę i kostiumy, a jego reżyser – Michel Hazanavicius – został uznany na 69. ceremonii wręczenia Złotych Globów za rok 2011 za najlepszego reżysera i scenarzystę. „Artysta” jest także jednym z głównych faworytów do amerykańskich nagród Oscara; film uzyskał nominacje aż w 10 kategoriach.

Michel Hazanavicius dokonał rzeczy niesamowitej – przywołał siłę starego kina. Jednak ten film nie jest staroświeckim czy nostalgicznym obrazem przeszłości, jak mogłoby się wydawać. „Artysta” to przede wszystkim hołd złożony filmowej tradycji i jej twórcom, a ponadto wyśmienita, inteligenta rozrywka godna polecenia wszystkim kinomanom.

AK

„Wart więcej niż 1000 słów” powrót do przeszłości post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

Naukowcy z Uniwersytetu w Reading przeprowadzili fascynujące badania dotyczące wieku słów w językach indoeuropejskich. Za pomocą superkomputera o nazwie ThamesBlue badacze wyszukali słowa, które używane były w podobnym do dzisiejszego brzmieniu już w paleolicie. Jak się okazało, są to słowa I, we, one, two oraz three (ja, my, jeden, dwa i trzy).  

Badacze ustalili również, że angielskie słowa, które ewoluują najszybciej, wobec czego w stosunkowo niedługim czasie zupełnie zmienią swoje brzmienie i znaczenie, to m.in. squeeze (ściskać), dirty (brudny) oraz throw (rzucać).

Źródło: www.reading.ac.uk

 (KJ)

Ile lat mają słowa? post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

Kto chce, ten niechaj słucha,
Kto nie chce, niech nie słucha,
Jak balsam są dla ucha
Morskie opowieści…

… szczególnie te w wersji śpiewanej a capella, a także te, którym towarzyszą dźwięki gitary i innych instrumentów.

Tak powstała idea krakowskiego festiwalu piosenki żeglarskiej „Shanties”, który po raz pierwszy odbył się w 1981 roku. Festiwal miał wtedy charakter kameralnego spotkania, ale przyciągnął już sporą widownię. Niedługo później stał się imprezą na skalę ogólnokrajową, a od 1987 roku zyskał nawet miano festiwalu międzynarodowego.

„Shanties” to nie tylko rozrywka, ale także lekcja historii, która przybliża publiczności świat dawnych żaglowców. Tematy ostatnich festiwali to m.in.: „Wielkie Odkrycia Geograficzne XV wieku”, „Bitwy Morskie”, „Piraci”, „Wielorybnicze Shanties”, „W drodze na Horn” (o wyprawie polskiego żaglowca „Zawisza Czarny” dookoła Ameryki Południowej) czy „Ruszajmy w rejs 2000”, nawiązujący do idei regat dookoła świata The Race 2000.

Mimo upływu czasu wielu ludzi nieustannie zadziwia fakt, że jeden z największych festiwali szantowych w Europie znalazł swoje miejsce właśnie w Polsce – w kraju o słabej tradycji morskiej, a na dodatek w Krakowie – mieście znacznie oddalonym od morza. Festiwal szybko zyskał sobie jednak miano najbardziej prestiżowej imprezy tego typu nie tylko w Polsce, ale i za granicą, a dla wykonawców  z różnych części świata udział w nim jest największym estradowym wyróżnieniem.

W tym roku odbędzie się już XXXI Międzynarodowy Festiwal Piosenki Żeglarskiej. Hasłem przewodnim tegorocznej edycji są „Polskie Żaglowce”.

Festiwal odbędzie się w dniach od 22 do 26 lutego w trzech miejscach w Krakowie – w CK Rotundzie, w Klubie Studio oraz w Tawernie Żeglarskiej „Stary Port”.

Pełny program Festiwalu można znaleźć na stronie internetowej http://www.shanties.pl/pl/index.php?k=0&id=1030&m=1029

Zapraszamy do udziału!

(AK)

Morskie opowieści post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

Holenderscy naukowcy z Instytutu Psycholingwistyki im. Maksa Plancka w Nijmegen udowodnili, że taka forma spędzania wolnego czasu to świetny sposób zarówno na poszerzenie zasobu słownictwa, jak i na naukę właściwej wymowy.

Naukowcy przeprowadzili doświadczenie, w którym udział wzięły trzy grupy ochotników. Byli to ludzie, którzy uczyli się języka angielskiego od kilku lat i obejrzeli angielskie filmy, w których dominował szkocki lub australijski akcent. Członkowie pierwszej grupy oglądali filmy z napisami w języku niderlandzkim, członkowie drugiej grupy – z napisami po angielsku, a osoby należące do trzeciego zespołu – bez napisów. Kiedy seans dobiegł końca, widzowie zostali poproszeni o powtórzenie fragmentów filmu. Jak się okazało, osoby, które oglądały film z angielskimi napisami, były w stanie powtórzyć dialogi znacznie lepiej niż te, które oglądały film bez napisów czy też z napisami w języku niderlandzkim.

Badania udowodniły, że oglądanie filmów z napisami w języku ojczystym nie ma wpływu na pogłębienie znajomości języka. Ochotnicy z tej grupy nie byli w stanie powtórzyć sposobu wymowy, nie  zapamiętali też żadnych nowych słów. Członkowie drugiego zespołu potrafili powtórzyć słowa w nieznanym im wcześniej dialekcie, natomiast osoby z ostatniej grupy, po obejrzeniu filmu z napisami angielskimi, mogli pochwalić się nie tylko lepszą wymową, ale także znajomością nowych słówek.

Sekret nauki języków, która jest nie tylko efektywna, ale i przyjemna, jest więc już znany.

Źródło: www.mpi.nl

(KJ)

Nauka języków w przyjemnej formie post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

Moje blogowanie chciałbym zacząć tutorialem z odrobiną humoru

W wielu programach istnieją przeróżne ukryte funkcje. Jedne stanowią dodatkowe narzędzia dla zaawansowanych użytkowników inne są radosną twórczością programistów.

Również twórcy z Redmont lubią dołączyć chochliki do swoich aplikacji. Swego czasu natrafiłem na „ukrytą grę” w Microsoft Excel 2000. Oto jak ją uruchomić:

1. Włączamy Excela
2. Plik->Zapisz jako stronę sieci Web…
3. Opublikuj
4. W okienku które wyskoczy zaznaczamy „ptaszek”
5. Zjeżdżamy do wiersza numer 2000
6. Klikamy na niego i przechodzimy do kolumny WC
7. Klikamy i przytrzymujemy klawisze Ctrl+Alt+Shift i klikamy kursorem na logo office w lewym górnym rogu

Uruchomi nam się gra – wyścigi samochodowe

Gra niestety została usunięta z nowszych wersji MS Excel. Ciekawe czy jej miejsce  zastąpiła jakaś nowa „ukryta funkcja” …

Tutorial pół żartem pół serio :) post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

United Colors of Benetton słynie z kontrowersyjnych reklam nieproduktowych.

Zwykle na bilbordach nie zobaczymy nowej kolekcji odzieży czy perfum, tylko bardzo często  prowokujące zdjęcia. Ich celem jest głównie promocja równości rasowej, kulturowej, religijnej lub walka z głodem. Reklamy często ocierają się o tematy tabu i ramy ogólno przyjętych norm społecznych.

Na bilbordach sygnowanych znakiem firmowym United Colors of Benetton pojawiały się np. zdjęcia papieża całującego imama meczetu, zakonnicy całującej księdza, czarnoskórej kobiety karmiącej piersią białe dziecko czy wielorasowe rodziny.

Najbardziej zauważalne i kontrowersyjne przekazy firma Benetton zawdzięcza Olivierowi Toscaniemu i grupie jego współpracowników. Hasła przewodnie kampanii reklamowych Benettona to m.in.: „Unhate” (ostatnia kampania), „Food for life”, „Food for peace” czy „H.I.V. positive”.

Przekazy, jakie stosuje Benetton, były negatywnie odbierane głównie ze względu na to, że burzyły bajkowy świat reklam, w którym do dzisiaj przeważają wartości takie jak młodość, piękno i zdrowie.

Według samych twórców kampanii promocyjnych Benettona przekazy marki są protestem przeciwko marnowaniu talentów i pieniędzy na produkcję reklam, które nie tylko pokazują towary, ale narzucają konsumpcyjny styl życia.

Reklamy były więc głosem w sprawie wszelkiego rodzaju dyskryminacji, konfliktów zbrojnych, śmiertelnych chorób oraz wielu innych problemów, które dotyczą każdego.

Benetton pokazał światu, że można zbudować potężną markę wartą kilka miliardów euro i jednocześnie walczyć o lepsze jutro.

Więcej:

http://swiatowidz.pl/?p=4235

http://manager.money.pl/ludzie/portrety/artykul/luciano;benetton,67,0,215107.html

(AK)

Równość według Benettona post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków

Według Leksykonu Gwar Polskich regionalizmy to element językowy (cecha fonetyczna, morfologiczna, konstrukcja składniowa, wyraz, frazeologizm) występujący na części obszaru języka narodowego, ograniczonej do pewnego regionu (stąd nazwa).

Najbardziej znanym przykładem regionalizmów jest warszawskie „wyjście na dwór” i krakowskie „wyjście na pole” – osobiście dobrze znam ten problem, kiedy nagle po wyjściu z pociągu na Dworcu Centralnym wszyscy wokół mnie wychodzili „na dwór”. Ja całe życie chodziłam „na pole”. To chyba kwestia przyzwyczajenia, ale za to budząca wiele kontrowersji. W Małopolsce wszyscy wychodzimy „na pole” i jest to już tradycja, która stała się krakowskim znakiem rozpoznawczym, często nawet wyśmiewana w wielu regionach kraju.

Również popularne krakowskie zwroty „zróbże”, „pójdźże” w innych rejonach kraju są postrzegane jako śmieszne. W Krakowie rzeczone „że” słychać bardzo często i nikogo już to nie dziwi.

Wiele regionalizmów znika jednak z użytku na rzecz ogólnopolskich sformułowań stosowanych powszechnie w środkach masowego przekazu. Z barów mlecznych znikają „sznycle”, a zamiast nich w kartach pojawiają się „kotlety mielone”. W sklepach zamiast „weki” coraz częściej kupujemy „bułkę pszenną”. Z kolei na miejsce „jarzyny” wprowadza się warszawska „włoszczyzna”, a na miejsce „borówek” – „jagoda”.

Regionalizmy są dowodem na to, że mamy własną tożsamość i tradycję językową. Według mnie wymagają szacunku i z pewnością powinny być nadal używane w języku potocznym.

Więcej:

http://krakow.gazeta.pl/krakow/1,44425,10875121,Regionalizmy_w_odwrocie__Wola_dwor_od_pola.html

(AK)

„Na dwór” czy „na pole”? post pochodzi z: Atominium Specialist Translation Agency - Biuro Tłumaczeń Kraków | Tłumaczenia Kraków