Język albański  wyróżnia się spośród innych  języków  indoeuropejskich, warto mu się bliżej przyjrzeć nie tylko dlatego, że Albania była jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych Polaków w 2021 roku. Turyści z całego świata zaczynają doceniać kameralny klimat tego kraju oraz niemal 300 słonecznych dni w roku!

Pochodzenie i pokrewieństwo

Współcześnie albańskim posługuje się około 7 milionów ludzi. Poza granicami tego kraju używany jest przez albańską diasporę na świecie, głównie przez Albańczyków zamieszkujących Kosowo, Serbię, Czarnogórę i Macedonię, ale sporo osób o tych korzeniach żyje też w Stanach Zjednoczonych.

Język albański jest dość „młody”, najstarsze jego zapiski pochodzą dopiero z XV w. Od początku XX w. zapisywany jest alfabetem łacińskim, wcześniej używana była cyrylica i alfabet arabski. Język ten jest nadal zagwozdką dla lingwistów, którzy nieustannie prowadzają nad nim badania. Część naukowców doszukuje się jego korzeni w  języku illyryjskim, którym posługiwało się starożytne plemię Ilirów zamieszkujące obszar dzisiejszych Bałkanów i południowych Włoch.

Zaliczamy go do tzw. „ligi bałkańskiej” razem z takimi językami jak np. grecki, macedoński, bułgarski i rumuński. Albański nie jest jednak z nimi spokrewniony, nie jest ani  językiem słowiańskim, ani germańskim, ani romańskim. Należy do osobnej odmiany  języków indoeuropejskich, którą tworzy w pojedynkę. Wykazuje jednak pewne pokrewieństwo z tymi  językami. Część leksyki albańskiego ma pochodzenie greckie, tureckie i rumuńskie.

Co ciekawe, wiele albańskich słów pochodzi z łaciny, jednak są one bardzo zniekształcone i zwykle nie pomagają turystom w zrozumieniu tego  języka. Przykładem jest słowo „mik”, które tłumaczymy  jako „przyjaciel”. Pochodzi ono od łacińskiego słowa „amicus”. Idealnie ukazuje nam to skalę przekształceń. Albański ma także nieduże naleciałości z języków słowiańskich. Liczne przekształcenia i niewielkie zapożyczenia słowiańskie utrudniają Polakom komunikację z Albańczykami, dlatego w kontaktach biznesowych oraz przy lokalizacji produktów na rynek albański nieodzowna jest pomoc profesjonalnego tłumacza.

Cechy charakterystyczne

Albański składa się z 37 znaków alfabetu łacińskiego, w tym 4 to dwuznaki. Kłopotliwa cechą tego języka jest fakt, iż błędna wymowa jednej litery całkowicie zmienia znaczenie całego zdania. Posiada 2 dialekty – toskijski (południe kraju) i gegijski (środek i północ kraju). Dialekty nie różnią się sporo od siebie, ale sam podział ma dla Albańczyków bardzo duże znaczenie, gdyż dialekty są ściśle związane z tradycjami, pochodzeniem i wartościami kulturowymi mieszkańców danego regionu. 

Społeczeństwo i kultura

Współcześnie młodzi Albańczycy coraz częściej posługują się językami obcymi, głównie językiem angielskim lub włoskim. Restauracje w regionach odwiedzanych przez turystów zwykle posiadają menu przetłumaczone na język angielski, co jest wielką ulgą dla przyjezdnych nieznających tego języka. Albański brzmi dla Polaków bardzo niezrozumiale i egzotycznie.

Pomimo barier językowych Albańczycy są niezwykle przyjaźnie nastawieni do obcokrajowców, zawsze chętnie udzielą pomocy, często posługując się mową ciała. Lubią dobre jedzenie i nigdzie się nie spieszą, dlatego jest to idealna wakacyjna destynacja.

W przypadku kontaktów biznesowych i potrzeby tłumaczeń specjalistycznych na albański, warto nawiązać kontakt z profesjonalnym biurem tłumaczeń.

(M.K.)

Bibliografia:

Albania. Bałkański „Dziki Zachód”, Mateusz Otręba, wyd. Helion, seria Bezdroża, 2018 r.

Albanian Language – the most important facts

Albanian stands out among other Indo-European languages. It’s worth have a look at its characteristics not only because Albania was the most popular holiday destination for Polish people in 2021. Tourists from all over the world have started enjoying the intimate atmosphere of this country and almost 300 sunny days a year.

Roots and kinship

The modern Albanian language is spoken by around 7 million people, not only in Albania, but also among the Albanian diaspora all over the world, mainly in Kosovo, Serbia. Montenegro, Macedonia, but also in the United States, which is home to many Albanian-origin immigrants.

The Albanian language is considered quite ‘young’; its oldest written form dates back to the 15th century. Starting from the early 19th century, it is written using the Latin alphabet, whilst in the past Cyrillic and Arabic scripts were commonly used. This language is still tricky for scientists who are still examining it. Some claim that its roots are in the Illyrian language which was used by the ancient tribe of Illyrians. They inhabited the territory of today’s Balkans and South Italy.

The Albanian language is considered to be one of the ‘Balkan League’ languages together with Greek, Macedonian, Bulgarian, Romanian, etc. Despite being a member of this league, Albanian is not cognate to them. Albanian is not a Slavic, nor Germanic nor Romance language; it is a part of a separate group of Indo-European languages and it’s a solo group of the Albanian language only. This language has some, but not many characteristics similar to other Indo-European origin ones, such as the lexis having its roots in Greek, Turkish and Romanian.

The interesting fact is that many Albanian words have their roots in Latin, but they are much deformed, that is why this fact will not help tourists to understand Albanian. An example showing how much the words are deformed is ‘mik’ which can be translated as ‘a friend’ (‘amica’ in Latin). Albanian has also few lexis with roots in Slavic languages. Numerous deformations and few Slavic borrowings hinder Polish-Albanian communication, that is why in the case of business contact it is definitely advisable to use professional translation, localization and interpreting services.

Characteristics

Albanian consists of 37 Latin alphabet characters, including 4 diagraphs. The tricky thing is that pronouncing 1 letter incorrectly changes the meaning of the whole sentence.

This language has 2 dialects – Tosk (the South of the country) and Gheg (the middle and the North of the country). There are not too many differences among them, but they are strongly connected with the traditions, ethnic origin and cultural values of the inhabitants of each region.

Society and culture

Today, young Albanians use more and more foreign languages, mainly English and Italian. Restaurants in towns frequently visited by tourists usually provide an English menu, which definitely makes life easier for non-Albanian speakers. This language unquestionably sounds very strange and exotic for Polish people.

Despite the language barrier, Albanians are very friendly and hospitable towards foreigners, and you can always count on their assistance. They often communicate using body language. They enjoy tasty food and their pace of life is slow, which makes Albania unarguably a perfect holiday destination.

In the case of business relations with Albania and the need of translation services, it is strongly advisable to contact a professional translation agency.

(translation M. K.)

Pomożemy w tłumaczeniu.Zadzwoń