Historia

Język turecki należy do grupy (ligi) języków ałtajskich i rodziny języków turkijskich. Najdawniejsze odkryte zapisy datuje się jako utworzone około VII-X wieku naszej ery na terenach Azji Środkowej, przy czym wówczas nie był on jeszcze wyrażany za pomocą alfabetu łacińskiego, a język pisany znacznie odbiegał od formy wykorzystywanej w mowie. Językiem tym w Europie i Azji posługują się około 83 miliony osób.

Struktura i wymowa

Mieszkańcy Turcji oraz wielu innych krajów mówiący po turecku posługują się obecnie alfabetem łacińskim, nieco dostosowanym na potrzeby języka oraz jego fonetyki. Dodane są znaki takie jak: Ş (czytane jak Polskie „sz”), Ç (czytane jak Polskie „cz”), oraz znane z niemieckiego Ö i Ü. Drobną ciekawostką jest wykorzystanie niemej litery Ğ, która sama w sobie nie ma dźwięku, pełni jednak rolę wskaźnika dla poprzedzającej samogłoski iż ma ona przeciągnięte brzmienie.

Język turecki różni się od polskiego także sposobem odmiany słów, ponieważ w naszej rodzimej mowie znane nam jest pojęcie fleksyjności, czyli odmiany przez przypadki, natomiast w kraju znad Morza Czarnego, występuje tzw. „aglutynacja”. Pojęcie to oznacza „zlepianie” i zachodzi podczas składania wypowiedzi. Do słowa będącego jej trzonem „doklejamy” kolejno końcówki nadające mu kontekst, trzymając się kolejności podmiot-dopełnienie-czasownik.

Ciekawostki i zapożyczenia

Na terenie tureckiej prowincji Giresun istnieje używany do dziś przez garstkę osób kuş dili, czyli „język ptaków” będący formą komunikacji przy pomocy wachlarza skomplikowanych gwizdów, odzwierciedlających swoją strukturą język mówiony. Taki sposób przekazu informacji pozwala porozumiewać się na zaskakująco duże odległości, sięgające kilku kilometrów.

Świątynia będąca często symbolem kojarzonym z Turcją, a mianowicie Hagia Sophia, górująca swoimi imponującymi (56 metrów wysokości) rozmiarami nad architekturą Stambułu, była pierwotnie budowlą wzniesioną w IV wieku przez chrześcijan, dopiero w późniejszym czasie (środek XVw.) wzbogaconą o 4 minarety i przekształconą w pełnoprawny meczet, którym jest także obecnie.

W języku polskim do dziś doszukać się można zapożyczeń z języka tureckiego. Są to wyrazy takie jak m.in. „jasiek” (jako mała poduszka, z tur. „yastık”), „bazar” (z tur. „pazar” czyli plac targowy, targ), czy nawet tak potocznie brzmiące jak „papuć” (jako pantofel, kapeć, z tur. „pabuç”).

Turcja jest jednym z miejsc przyciągających uwagę turystów z całego świata i nie bez powodu. Zarówno architektura jak i geografia tego kraju potrafi zapierać dech w piersiach każdemu, kto zdecyduje się pojechać tam po raz pierwszy, a stali bywalcy zapewne stwierdziliby że również z każdą kolejną wizytą. Wszyscy, pragnący zaznać nowej kultury i stworzyć cudowne wspomnienia, powinni zdecydowanie uwzględnić Turcję jako jeden z punktów swojej podróży.

(F.S)

Turkish Language – from Ottoman Writing to the Latin Alphabet

History

The Turkish language belongs to the Altaic language group (league) and to the family of Turkic languages. The oldest discovered scripts are dated to be created around 7th-10th century A.D. in the lands of Middle Asia, and by then it was not written with the Latin alphabet yet, and the written language was significantly different from the form used while speaking. This language is used in Europe and Asia by circa 83 million people.

Structure and pronunciation

The inhabitants of Turkey and many other countries, who speak Turkish are currently using the Latin alphabet, somewhat adjusted to the needs of the language and its phonetics. There have been added signs such as: Ş (pronounced in English as 'sh’), Ç (pronounced in English as 'tsh’), with Ö and Ü known from German. A little curiosity is the use of a mute letter Ğ, which itself represents no sound, however it functions as an indicator for the preceding vowel to be of stretched sound.

The Turkish language differs from the English one also by the method of formation of the words, because we, in our native language use analytic constructions, and in the country on the shore of the Black Sea, exists so called ‘agglutination’. The term means ‘gluing together ‘and this basically is what happens during a creation of an utterance. We ‘glue’ suffixes sequentially to the core word to endow it with a context, while holding onto the order of subject-object-verb.

Curiosities

On the lands of the Turkish province of Giresun exists kuş dili, which means ‘birds language’ and is used by a handful of people to the present day as a form of communication with the use of a range of complicated whistles, reflecting the spoken language with their structure. Such method of passing information makes it possible to communicate over surprisingly long distances, reaching a few kilometres. 

A temple, often being considered a symbol associated with Turkey, namely Hagia Sophia, towering with its impressive (56m in height) size over the architecture of Istanbul, was at first a building erected in the 4th century by the Christians, and only later (in the middle of the 15th century) enriched with 4 minarets and turned into a full-fledged mosque, which it functions as until the present day.

There can be found words in English borrowed from Turkish up to this day. Those are words such as ‘Caracal’ (a species of feline, from tur.  ‘Karakulak’), ‘Shish kebab’ (a type of meal, from tur. ‘şiş kebabı’), or even of as colloquial sound as ‘yogurt‘ (a dairy product, form tur. ‘yoğurt’).

Turkey is one of the most popular destinations for tourists from around the globe. And it is not without a reason, because both the architecture and geography of this country can prove to be breath-taking to anyone who decides to go there for the first time, and, as the regular visitors would probably say, it is so for every other time. Everyone who desires to experience a new culture and create wonderful memories, should definitely mark Turkey on his/hers itinerary.

(translation F.S.)

image_pdfimage_print
Pomożemy w tłumaczeniu.Zadzwoń