Węgrzy nazywają siebie oraz swój język ‘Magyar’, należy on do grupy języków ugryjskich i powstał w XVI w. Posługuje się nim ok. 14 mln osób – głównie na Węgrzech, ale także w Słowacji, Rumunii, Serbii, Ukrainie, Słowenii i Austrii. Co ciekawe, jest językiem urzędowym nie tylko na Węgrzech,
ale także w Berehowe (Ukraina), Słowenii i Wojwodinie (Serbia).

Dyskusje na temat pochodzenia

Wokół pochodzenia języka węgierskiego pojawiały się liczne kontrowersje. Od XIX wieku dyskutowano, czy język ten jest bliżej spokrewniony z językiem fińskim (tak uznaje się obecnie),
czy jednak z tureckim lub japońskim, próbowano także łączyć go z wieloma innymi językami.
Wtedy też przeszedł znaczną zmianę, ponieważ zostało dodanych około 10000 nowych słów i powstała specjalna instytucja, która musiała dbać o jego czystość i ciągłe tworzenie kolejnych odpowiedników. Pomimo wielu teorii, w dzisiejszych czasach językoznawcy uważają go za język z rodziny ugrofińskiej.

Alfabet i słowotwórstwo

Do zapisu stosuje się alfabet oparty na piśmie łacińskim, składa się z 40 liter (14 samogłosek i 26 spółgłosek). Tym co różni węgierski od języka polskiego są głoski – niektóre z nich nie istnieją w naszej mowie, nie znajdziemy także liter takich jak ‘w’, ‘x’, ‘y’ i ‘q’, a akcent zawsze pada na pierwszą sylabę. Ciekawe jest również to, że Węgrzy tworzą czasowniki od wszystkich wyrazów, dlatego jest ich bardzo dużo, jednak nie mają czasownika ‘mieć’ (aby go zastąpić stosują różne konstrukcje językowe).

Kolejną ciekawostką jest to, że Węgrzy posiadają dwa słowa określające kolor czerwony: piros (żywoczerwony) i vörös (ciemnoczerwony). Pierwszy z nich odnosi się do przedmiotów nieożywionych, sztucznych, używa się go aby ukazać obojętne lub przychylne nastawienie, np. czerwona kredka, światło. Natomiast drugi z nich dotyczy przedmiotów ożywionych, naturalnych i stosuje się go do wyrażenia silnego zaangażowania emocjonalnego lub powagi,
np. czerwone wino, niebo.

W języku węgierskim istnieją także słowa, które określają wiek rodzeństwa, bez dodawania konkretnego słowa jak w polskim: öcs (młodszy brat), báty (starszy brat), húg (młodsza siostra),
nővér (starsza siostra).

Nauka języka węgierskiego

Wielu nauczycieli i językoznawców uważa ten język za skomplikowany i zawiły, ponieważ nawet podstawowe zwroty mogą sprawić trudność. Żadne ze słów nie przypomina angielskich i nie mają nic wspólnego z innym językiem, np. ‘tak’ to ‘igen’, przez co trudno się uczyć metodą skojarzeń. Problemy może stwarzać także pisownia, która znacznie różni się od wymowy. Podczas podróży turyści nie są w stanie wymówić poprawnie danego słowa, przez co nie zostają zrozumiani, przykładowo ‘dziękuję’ po węgiersku to ‘köszönöm, ale wymawia się ‘kesenem’.

Język węgierski znacznie różni się od języków innych państw, zwłaszcza naszego ojczystego, nie znaczy to jednak, że nie jest popularny, wręcz przeciwnie. Coraz więcej osób zgłębia zawiłości Magyar dla przyjemności, możliwości podróżowania i obcowania z tą kulturą w jej naturalnym środowisku. Słysząc węgierski często pierwszym co przychodzi nam do głowy jest ‘egeszege. Biorąc pod uwagę, że Węgrzy są sympatyczni i chętni do komunikowania się, z uśmiechem docenią próby dogadania się w ich języku. Zastosujmy jednak poprawny zwrot ‘egészségedre’. A jak to przetłumaczyć? Na zdrowie!

K.K.

Magyar – about the language of our brothers

Hungarians call themselves and their language ‘Magyar’, it belongs to the group of the Ugric languages and originated in the 16th century. It is spoken by approximately 14 million people- mainly in Hungary, but also in Slovakia, Romania, Serbia, Ukraine, Slovenia, and Austria. Interestingly, it is an official language not only in Hungary but also in Berehowo (Ukraine), Slovenia, and Vojvodina (Serbia).

Discussions on origin

There has been a great deal of controversy on the origin of the Hungarian language. Since the 19th century, there have been discussions if this language is more closely related to Finnish (which it is today), or to Turkish or Japanese, and people tried to link it with many others. Then, Hungarian underwent a significant change because somewhere around 10,000 new words were added and a special institution was created to ensure its purity and the continuous formation of the next equivalents. Despite a lot of theories, nowadays linguists consider it to be a language of the Finno-Ugric family.

Alphabet and vocabulary

The alphabet based on Latin writing is used for spelling; it consists of 40 letters (14 vowels and 26 consonants). What makes Hungarian different from Polish are the sounds – some of them do not exist in our language, we also do not find letters like ‘w’, ‘x’, ‘y’ and ‘q’, and the stress is always on the first syllable. What is also interesting, Hungarians form verbs from all words, that is why there are a lot of them. However, the Hungarian language does not have a verb ‘to have’ (to replace it they use linguistic constructions).

The next fun fact is that Hungarian have two words which describe red: piros (bright red) and vörös (ruby red). The first relates to inanimate, artificial objects, it is used to show indifferent or sympathetic attitudes, for instance a red crayon, red light. However, the second one concerns animate, natural objects, and it is used to show emotional involvement or seriousness, for example red wine, red sky.

They also have words which describe the age of siblings without adding any specific word like in Polish: öcs (younger brother), báty (older brother), húg (younger sister), nővér (older sister).

Learning the Hungarian language

A lot of teachers and linguists consider this language as complicated and involved because even the simplest constructions may be difficult. None of the words resemble English ones and they do not have anything in common with the other language, for example ‘yes’ is igen, and because of it, it is difficult to learn by association method. Spelling also can cause problems, and it differs significantly from the pronunciation. While travelling, people are not able to pronounce the word properly so they are not understandable, for instance ‘thank you’ in Hungarian is köszönöm, but it is pronounced ‘kesenem’.

The Hungarian language is so different from the languages of other countries, especially our native one. It does not mean that it is not popular, in fact it is quite the opposite. More and more people explore the complexity of Magyar for pleasure, the opportunity to travel, and exposure to culture in its natural environment. When we listen to Hungarian, often the first thing that comes to our mind is egeszege (good day). Taking into consideration that Hungarians are friendly and eager to communicate, they will appreciate the attempts to communicate in their language with a smile. However, we should use the correct phrase egészségedre. And how to translate it? ‘Cheers!’

(translation K.K.)

Pomożemy w tłumaczeniu.Zadzwoń